نهاد حقوق بشری اسرائیلی زیروبم، نتانیاهو را مورد انتقاد شدید قرار داد و بتسلم نیز اسرائیل را به انجام نسلکشی متهم نمود
خبرآنلاین – مهسا مژدهی: یک سازمان حقوق بشری مستقر در اسرائیل این روزها آرامش را از حکومت نتانیاهو سلب کرده است. در شرایطی که نسلکشی در غزه و قحطی نمایانگر دستساز بشر در این ناحیه به قوت خود ادامه دارد، “بتسلم” بهعنوان نهادی که تحت مدیریت یهودیان فعالیت میکند، بهطور علنی بر جنایتهای رخ داده صحه گذاشته است. ۲۲ ماه پس از آغاز درگیریها در غزه، دیگر نهادهای حقوق بشری که در تلآویو مستقر هستند، از ترس ننگ حمایت از فعالیتهای نتانیاهو دیگر تمایلی به پیوستن به این مسیر ندارند.
بیانیه ضد جنگ بتسلم چه بود؟
به تازگی، سازمان بتسلم با انتشار بیانیهای اعلام کرد که پس از نزدیک به دو سال از شروع جنگ در غزه، وضعیت را بهعنوان نسلکشی در نظر میگیرد. در این بیانیه تصریح شده است: سیاستهای اسرائیل در غزه، اظهارات مقامات ارشد اسرائیلی درباره اهدافشان و همچنین تخریب سیستم درمانی منطقه، مبنای تصمیمگیری آنان درباره ارتکاب نسلکشی را تشکیل میدهد.
بتسلم به همراه یک سازمان دیگر به نام پزشکان برای حقوق بشر اسرائیل، تأکید کردند که اظهارات مکرر مقامات دولتی و نظامی اسرائیل درباره نابودی کامل و ایجاد گرسنگی و آوارگی دائمی فلسطینیان در غزه، نشاندهنده تلاشهای عمدی اسرائیل برای تخریب جامعه فلسطین است. آنها اعلام کردند که اسرائیل بهطور عمدی و همزمان در تلاش است تا جامعه فلسطینی را در غزه از بین ببرد. به عبارت دیگر: اسرائیل بهطور سیستماتیک علیه فلسطینیان در غزه جنایتکارانه عمل میکند.
گزارش بتسلم میگوید که حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل، سیاستهای اسرائیل نسبت به فلسطینیان غزه را از کنترل و سرکوب به سمت تخریب و نابودی تغییر داده است. بتسلم اسرائیل را بهعنوان یک دولت آپارتاید معرفی کرده و بر این نکته تأکید کرده که تحقیقات ارتش در خصوص تخلفات، هیچگونه جدیتی ندارند. جالب است که این نهاد بتسلم، همکاری خود را با ارتش اسرائیل به دلیل رفتارهای نامناسب نسبت به فلسطینیها، از یک دهه پیش متوقف کرده است.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: از اکتبر ۲۰۲۳، سیاست اسرائیل در قبال فلسطینیها به شکلی محسوس تغییر یافته است. پس از حمله حماس در ۷ اکتبر، عملیات نظامی وسیعی در نوار غزه به راه افتاد که علیرغم گذشت بیش از ۲۱ ماه، ادامه دارد. این عملیات شامل قتلعام کمنظیر (هم به شکل مستقیم و هم با ایجاد شرایط فاجعهبار برای افزایش تلفات)، آسیب رساندن به جمعیت غزه، تخریب زیرساختها و شرایط زندگی، و از بین بردن ساختار اجتماعی از جمله نهادهای آموزشی و فرهنگی فلسطینی خواهد بود. همچنین، جابهجایی اجباری شدید و تلاش برای پاکسازی قومی فلسطینیها از غزه، بهعنوان یکی از اهداف رسمی جنگ اعلام شده و حملاتی به هویت فلسطینی از طریق نابودی عمدی اردوگاههای پناهندگان و تضعیف نقش سازمان آنروا را شامل میشود. عواقب این تهاجم همهجانبه موجب آسیب جدی و غیرقابل جبرانی به بیش از دو میلیون فلسطینی در نوار غزه شده است.
بتسلم چیست و چرا اهمیت دارد؟
سازمان بتسلم ۳۶ سال پیش در تلآویو تأسیس شد و تحت نظارت یهودیان فعالیت خود را آغاز کرده است. رسالت اصلی این نهاد، مستندسازی نقض حقوق بشر توسط اسرائیل در سرزمینهای اشغالی فلسطین است. نام “بتسلم” از یک عبارت عبری نشأت گرفته که به آیهای در کتاب مقدس یهودی مربوط میشود و به انسان بهعنوان موجودی با ارزش و کرامت اشاره دارد. این سازمان با عملکرد مستقل، نقش مهمی در نظارت بر فعالیتهای دولت ایفا میکند، اما به خاطر مواضع گاه متناقض خود با دولت، بارها مورد انتقاد قرار گرفته است.
گزارشهای تهیه شده توسط بتسلم بهدلیل دقت و صحت آنها در محافل بینالمللی نظیر سازمان ملل و سایر سازمانهای حقوق بشری مانند عفو بینالملل بهوفور مورد استناد قرار میگیرند. گزارشگران مستقل این نهاد با انجام تحقیقات میدانی و ثبت وقایع، وظایف خود را انجام میدهند. بیشتر این گزارشگران بهطور داوطلبانه با این نهاد همکاری میکنند. دولت نتانیاهو معمولاً به دلیل عدم رضایت از بتسلم، از اعطای دسترسی به ناظران این نهاد در مناطق حساس جلوگیری میکند.
اهمیت بتسلم در این است که گزارشهایش از دل سرزمینهای اشغالی منتشر میشود و شاهدی زنده بر وضعیت فلسطینیها در زیر سلطه اسرائیل میباشد. این سازمان تحت هدایت یک هیئت مدیره و یک تیم اجرایی فعالیت میکند که بیشتر اعضای آن را روزنامهنگاران و افراد دانشگاهی با گرایش چپ تشکیل میدهند. بهعنوان مثال، ورلی نوی، رئیس هیئت مدیره، یک فعال چپگرا و نویسنده رسانههای آنلاین است که اشعار و متون را به عبری ترجمه میکند.
واکنشها به گزارش بتسلم چه بود؟
بیانیه جدید بتسلم، یکی از شدیدترین مواضع این نهاد در برابر اسرائیل محسوب میشود. در پاسخ به واکنشهای تند نسبت به گزارش گروه خود، ساریت مخائلی، مدیر بینالمللی این نهاد توضیح داد: ما بهطور جامع تمام خطراتی که ممکن است با آنها مواجه شویم، از جمله خطرات حقوقی، اجتماعی و رسانهای را بررسی کرده و تلاش کردهایم تا این خطرات را کاهش دهیم.
به محض انتشار این گزارش، دیوید منسر، سخنگوی دولت، به شدت یافتههای آن را رد کرده و اظهار داشت که چنین اتهاماتی تنها به تقویت یهودستیزی در جهان کمک میکند. در طرف دیگر، گروه حماس با استقبال از گزارش بتسلم، در بیانیهای اظهار داشت که این گزارش شواهد جدیدی ارائه میدهد که نشاندهنده تلاشهای رژیم اشغالگر اسرائیل برای خراب کردن جامعه فلسطینی و کوچ اجباری آنان از طریق ایجاد شرایط غیرقابل تحمل است. این جنبش از دیوان بینالمللی دادگستری و دادگاه کیفری بینالمللی تقاضا کرد تا رهبران اسرائیل، بهویژه نخستوزیر بنیامین نتانیاهو، را بهعنوان جنایتکاران جنگی به محاکمه بکشند و از فرار آنها از مجازات جلوگیری کنند.
نگاهی به موضعگیری شناختهشدهترین نهاد حقوق بشری اسرائیل
مروری بر موضعگیریهای دو دهه گذشته بتسلم نشان میدهد که این سازمان حداقل در یک دهه اخیر با دولت و ارتش اسرائیل در تضاد بوده و در نزدیک به ۲۲ ماه گذشته بهطور مداوم درباره اقدامات تلآویو در غزه و کرانه باختری هشدار داده است. این جدایی به سال ۱۳۹۵ بازمیگردد. در آن زمان، بتسلم به دلیل مواضع انتقادیاش در خصوص شهرکسازی مورد حمله قرار گرفت. رئیس فراکسیون حزب لیکود در کنست بهطور علنی خواستار لغو تابعیت رئیس سازمان بهدلیل محکومیت او برای تلاش در محکوم کردن شهرکسازی در سازمان ملل شد. دیوید بیتان در مصاحبهای با شبکه دو تلویزیون اسرائیل بیان داشت که بررسیهای قانونی برای لغو تابعیت حجای العاد، رئیس بتسلم در حال انجام است. خشم این عضو لیکود بهخاطر حضور العاد در نشست شورای امنیت سازمان ملل در ارتباط با شهرکسازی اسرائیل و انتقادات او از ظلمهای ۴۹ ساله رژیم اشغالگر اسرائیل نسبت به فلسطینیها بود.
دو سال بعد، آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ وقت اسرائیل در نامهای به آویخای مندلبلیت، دادستان کل اسرائیل با ادعای اینکه عدهای در حال کوشش برای ایجاد ترس و تفرقه در صفوف ارتش هستند که از مرزهای جنوبی در برابر حماس محافظت میکند، خواستار محاکمه پتسلم شد. این اظهارات پس از آن مطرح شد که این گروه حقوق بشری از سربازان اسرائیلی خواست تا از دستورات مقامهای خود برای شلیک به تظاهرکنندگان فلسطینی در نزدیکی دیوار امنیتی خودداری کنند. در آن زمان بتسلم در مقالهای نوشت: چرا سربازان باید به سمت تظاهرکنندگان غیرمسلح شلیک کنند؟ آنها به افرادی تیراندازی میکنند که هیچ تهدیدی برای امنیت ندارند و به سمت افرادی شلیک میکنند که در سمت دیگر دیوار مرزی اسرائیل و غزه قرار دارند.
در سال ۱۴۰۰، پیش از هفت اکتبر و حمله اسرائیل که جان بیش از ۶۰ هزار نفر را گرفته، سازمان بتسلم دولت نتانیاهو را به نسلکشی در غزه متهم کرده بود. در آن زمان، اسرائیل طی حملات پنجروزه به نوار غزه ۱۷۵ نفر، از جمله ۴۷ کودک را کشت. در بیانیه آن سال، بتسلم به این موضوع اشاره کرده بود که این سطح از خشونت و کشتار در غزه، قدس و کرانه باختری فراتر از حد قابل تصور بوده و این شدت از شکنجه و کشتار، به هیچ وجه با اصول انسانی سازگار نیست.
بتسلم پس از هفت اکتبر ۲۰۲۳، به افزایش خشونتهای شهرکنشینان علیه فلسطینیها در کرانه باختری نیز توجه کرده است. این سازمان گزارش کرده که این موج از خشونت، موجب آوارگی اجباری چندین جامعه فلسطینی شده است. بتسلم در پیامی در حدود سه هفته پس از هفت اکتبر اعلام کرد که از آغاز جنگ، هفتمین فلسطینی به دست شهرکنشینان اسرائیلی به قتل رسیده و این موج خشونت، به جابهجایی اجباری حداقل ۱۳ جامعه کشاورزی فلسطینی در کرانه باختری منجر شده است.
در مرداد ماه ۱۴۰۳، این نهاد به شکنجه و تعرضهای جنسی گسترده به اسرای فلسطینی توسط نظامیان اسرائیلی اذعان کرد. با انتشار گزارشی به نام «به جهنم خوش آمدید»، اعلام کردند که اسرای فلسطینی شدیداً تحت شکنجه از سوی نظامیان صهیونیست قرار میگیرند. یک ماه بعد رئیس سازمان حقوق بشری بتسلم، اسرائیل را به تلاش برای پیشبرد ایده برتری یهود متهم کرد. یولی نواک در نشستی درباره فلسطین در شورای امنیت سازمان ملل اظهار داشت: برای درک رفتار جنایتکارانه اسرائیل در ۱۱ ماه گذشته، باید هدف کلیدی این رژیم را درک کرد. از زمان تأسیس اسرائیل، منطق اصلی آن ترویج برتری یهودیان بر تمام سرزمین تحت کنترل بوده است. نواک، اسرائیل را به سوءاستفاده از آنچه که آسیبهای جمعی ناشی از حملات ۷ اکتبر خواند، متهم کرد و گفت که هدف آن تحکیم کنترل اسرائیل بر تمامی سرزمین است. او همچنین بهطور واضح اشاره کرد که جنگ مداوم اسرائیل علیه مردم فلسطین شامل جنایات جنگی روزمره در غزه است که به شکل اخراج، گرسنگی، کشتار و ویرانی روزافزون در حال رخ دادن است.
نگاهی به سوابق بتسلم و عدم همکاری آن با دولت و ارتش اسرائیل در یک دهه گذشته نشان میدهد که گزارشهای این نهاد به دلیل ارائه اطلاعات دقیق و دسترسی بالا به مکانهای درگیری و حضور دفتر مرکزی در تلآویو بسیار معتبر شمرده میشود. این معتبر بودن قطعاً نارضایتی نتانیاهو و حامیان تندروی او را به همراه دارد.
۳۱۲/۴۲
