فیلمی درباره کارگر متهم به قتل؛ عملیات ساخت «بازسازی» چگونه انجام شد؟

علی توکلی، کارگردان فیلم کوتاه «بازسازی»، در خصوص روایت این فیلم اظهار داشت: داستان «بازسازی» پیرامون یک کارگر است که در کارخانه‌ای به قتل همکار خود متهم شده و اکنون باید از خود در برابر این اتهام دفاع کند.

وی افزود: به جز قصه فیلم، آنچه برای من جالب توجه بود، مواجهه با موقعیت‌هایی است که قضاوت درباره آن‌ها دشوار می‌باشد. در چنین مواقعی نمی‌توان به راحتی نتیجه‌گیری کرد که شخصی عمداً اقدامی انجام داده یا با نیت کمک دست به آن زده است. همین ویژگی خاص داستان برای من جذاب بود و تمایل داشتم آن را به تصویر بکشم.

این فیلمساز درباره فرآیند تولید اثر توضیح داد: تولید این فیلم به مراتب پیچیدگی خاصی برای من به همراه نداشت و با تنظیم یک برنامه‌ریزی منظم پیش رفت. افرادی که برای همکاری شدند، بعدها به دوستی‌های نزدیکی تبدیل شدند و بسیاری از آن‌ها در پروژه‌های آتی من نیز حضور داشتند. از این رو، در فرایند ساخت فیلم، تیمی بسیار خوب و یکپارچه شکل گرفت.

توکلی درباره شیوه فیلمسازی در «بازسازی» ادامه داد: بیشتر افرادی که فیلمنامه را مطالعه کردند، بر این باور بودند که این داستان پتانسیل شکل‌گیری به یک فیلم رئالیستی اجتماعی را دارد، اما من به طور آگاهانه سعی کردم از این مسیر فاصله بگیرم. مد نظرم بود که از یک سبک کارگردانی ایستا با استفاده از قاب‌های ثابت، سه‌پایه و حرکت‌های کنترل‌شده دوربین روی ریل بهره ببرم.

وی تصریح کرد: در نورپردازی و لوکیشن هم خیلی درگیر جزئیات رئالیستی نشدم. حتی در سوله‌ای که محل بازسازی صحنه قتل بود، معیارهای دیگری برایم حائز اهمیت بودند. به همین دلیل، «بازسازی» برای من تجربه‌ای منحصر به فرد و یکی از آثار محبوب در کارنامه‌ام به شمار می‌آید.

کارگردان «بازسازی» درباره تأمین سرمایه برای ساخت فیلم کوتاه تأکید کرد: در واقع، صنایع فیلمسازی هنری نیستند که بتوان آن‌ها را با شعر یا رمان‌نویسی مقایسه کرد. فیلمسازی یک فعالیت وابسته به اقتصاد و جذب سرمایه است و هر نوع سینما اقتصادی خاص برای خود دارد.

وی ادامه داد: امروز، تولید فیلم، حتی فیلم کوتاه، هزینه‌های بسیار بالایی دارد و کمتر کسی می‌تواند تنها با سرمایه شخصی خود فیلم بسازد. به همین دلیل جذب سرمایه‌گذار، اخذ حمایت از جشنواره‌ها، انجمن سینمای جوانان یا نهادهای فرهنگی دیگر امری طبیعی و ضروری به شمار می‌آید. این بخشی از مسیر حرفه‌ای فیلمسازی است و هر فیلمساز در ادامه فعالیت‌های خود یاد می‌گیرد که چگونه منابع مالی لازم برای پروژه‌ها را تأمین کند.

توکلی درخصوص وضعیت فیلم کوتاه در ایران نیز گفت: از دهه 90 تغییرات significative در این زمینه به وقوع پیوست و فیلم کوتاه بیشتر مورد توجه قرار گرفت. همچنین برای بسیاری از علاقه‌مندان مشخص شد که بهترین مسیر ورود به سینمای حرفه‌ای و ساخت فیلم بلند از طریق فیلم کوتاه می‌گذرد. به این دلیل، تعداد بیشتری به این عرصه وارد شده و سرمایه بیشتری به سمت آن جلب شد. حرفه‌ای‌تر شدن تولید فیلم کوتاه، با تمام مزایایش، معایبی نیز به همراه داشته است. امروز، کار بر روی فیلم اول یا آثار دانشجویی دشوارتر شده، هزینه‌های تولید افزایش یافته و رقابت بسیار سخت‌تر شده است. از این رو، ممکن است فیلمی از لحاظ محتوا یا فرم برجسته باشد، اما به دلیل فقدان کیفیت اجرایی مناسب، به‌طور کلی دیده نشود.

این فیلمساز با اشاره به افزایش مداوم هزینه‌های تولید اذعان داشت: روند افزایش هزینه‌ها کاملاً تصاعدی است و به همین دلیل بر این باورم که باید تدابیر مشخصی برای بازگشت سرمایه در حوزه فیلم کوتاه تعریف شود. صرفاً حمایت مالی نهادها کافی نیست و باید برای اکران و توزیع این آثار نیز پلن‌سازی شود. فیلم‌های کوتاه باید فرصتی برای نمایش در پلتفرم‌ها پیدا کنند تا بخشی از درآمد آنها به چرخه تولید بازگردد. همچنین این آثار نیازمند تبلیغات و معرفی هستند تا اقتصاد فیلم کوتاه به یک چرخه منطقی و پایدار دست یابد.

توکلی در پایان درباره وضعیت پخش بین‌المللی «بازسازی» گفت: دوره پخش جهانی این فیلم تقریباً پایان یافته است. این اثر در طی چند سال گذشته در حدود 20 تا 30 جشنواره شرکت کرده و اکنون زمان پخش بین‌المللی آن به اتمام رسیده است.

فیلم کوتاه «بازسازی» به کارگردانی علی توکلی و تهیه‌کنندگی مهاجر توحیدپرست و فواد جاودان، تولید سال 1402 است و در جشنواره‌های متعدد داخلی و خارجی به نمایش درآمده و جوایزی کسب کرده است.

بازیگران این فیلم کوتاه شامل محمدرضا سامیان، امین میری، محمد اشکان‌فر، میلاد کفایی، نگین تهمتن، سعید نادری، محمد حاجی‌زاده و زهرا برومند هستند.

دیگر عوامل فیلم «بازسازی» شامل: مدیر فیلمبرداری: علی حسین‌زاده، تدوین: فواد جاودان، مدیر صدابرداری و ترکیب صدا: سامان شهامت، طراح صحنه: شوکا هویت دوست، دستیار کارگردان و برنامه‌ریز: آرش رواده، منشی صحنه: مونا پیرایش، طراح گریم: ساچلین مهدی‌لو، آهنگساز: سهند نیک‌نژاد، اصلاح رنگ و نور: برنا جمشیدی، موسیقی: پوریا حیدری، مجری طرح: علی توحیدپرست، مدیر تولید: محمدرضا یوسفی، طراح پوستر و گرافیست: فرهاد همتی، عکاس: امیر عابدی، روابط عمومی: علی سلمانزاده است.