آیا از لحاظ علمی، قانون پنج ثانیه معتبر است
بسیاری از ما به قانون «پنج ثانیه» وابستهایم، اما تحقیقات نشان میدهد که میکروارگانیسمها به سرعت پس از تماس با سطح زمین، به مواد غذایی منتقل میشوند و ممکن است ساعتها بر روی سطوح باقی بمانند.
وبسایت گاردین در گزارشی میگوید: تصور کنید یک تکه خیار بر روی زمین سقوط میکند. آیا بلافاصله آن را دور میاندازید یا بر اساس قانون مشهور پنج ثانیه فکر میکنید که با یک شستوشوی سریع، هنوز میتوانید آن را مصرف کنید؟
اگر به دسته دوم تعلق دارید، پروفسور جان ترگونینگ، استاد ایمنیشناسی واکسن در کالج سلطنتی لندن، خبر ناامیدکنندهای برای شما دارد. او به سه مطالعه در زمینه انتقال باکتری اشاره میکند که نشاندهنده نادرست بودن این قانون است.
در اولین مطالعه، پژوهشگران بررسی کردند که چگونه انواع مواد غذایی (مانند نان، نان کرهای، خربزه و آبنبات) بر روی سطوح مختلف (کاشی، فلز، چوب و فرش) که باکتری به آنها چسبیده است، میافتند. به گفته ترگونینگ، باکتریها تقریباً فوراً به مواد غذایی منتقل میشوند. بدترین وضعیت انتقال باکتری زمانی رخ میدهد که مواد غذایی مرطوب با سطوح سخت تماس پیدا کنند، مانند افتادن خربزه بر روی کاشی یا فلز.
در مطالعه دوم که در آن سوسیس پخته بر روی سطوح رها شده بود، مشخص شد که حتی اگر باکتریها ساعتها قبل بر روی آن سطح قرار داشته باشند، باز هم به غذا منتقل خواهند شد. ترگونینگ میگوید: اگر یک تکه مرغ آلوده به باکتری را بر روی سطح آشپزخانه قرار دهید و دو ساعت بعد، نان خود را روی همان سطح بیندازید، باز هم باکتریها میتوانند از آن سطح به نان منتقل شوند. باکتریها میتوانند تا حدود ۲۴ ساعت بر روی سطوح باقی بمانند.
مطالعه سوم به بررسی قانون پنج ثانیه در مورد ابزار پزشکی در اتاق عمل پرداخت. طبق انتظارات، مشخص شد که اگر جراحان وسیلهای را بر روی زمین بیندازند، باید آن را با یک مایع ضدعفونیکننده تمیز کنند تا دوباره قابل استفاده باشد.
حال با توجه به این یافتهها، آیا میتوان خیار افتاده روی زمین را برداشت و مصرف کرد؟ ترگونینگ میگوید: به نظر من باید بپذیرید که این خیار دیگر برای مصرف مناسب نیست. شستوشوی آن با آب به تنهایی برای از بین بردن آلودگی کافی نخواهد بود؛ این موضوع به ویژه در شرایطی که شما نسبت به عفونتها حساس هستید یا در محیطی که ممکن است حیوانات مانند سگ در آن حضور داشته باشند، اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا آنها ممکن است آلودگی را ساعتها قبل از حضور شما در آن محل منتقل کرده باشند.
