تکنولوژی مهارکننده عروس دریایی برای جلوگیری از نیش خوردن!

نیش عروس دریایی اقیانوس آرام، با نام علمی «Chrysaora fuscescens»، هرچند کشنده نیست، اما اکثراً بسیار آزاردهنده به نظر می‌رسد و یک شناور تازه طراحی شده به کاهش خطر نیش آن کمک خواهد کرد.

یکی از دردناک‌ترین تجارب ممکن در طول تعطیلات ساحلی، آزار ناشی از نیش عروس دریایی هنگام شنا در دریا است. اما خوشبختانه این اتفاق احتمالاً به زودی جزئی از خاطرات خواهد شد، زیرا پژوهشگران دانشگاه پلی‌تکنیک والنسیا (UPV) و دانشگاه آلیکانته یک شناور ضد عروس دریایی ابداع کرده‌اند که مانع از نزدیک شدن این موجودات به نواحی شنا می‌شود.

این دستگاه شناور الکترونیکی، میدان‌های الکترومغناطیسی تولید می‌کند که با هدف قرار دادن حرکات ضربانی عروس‌های دریایی، توانایی آنها را به طور موقت مختل می‌سازد.

جیمی لورت (Jaime Lloret)، هماهنگ‌کننده تیم موسسه تحقیقاتی مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی UPV که مسئول طراحی و آزمایش این دستگاه بوده است، بیان می‌کند: عروس دریایی با حرکتی مشابه ضربان زدن پیش می‌رود و با جمع شدن زنگوله‌اش جریانی از آب به وجود می‌آورد که به آن‌ها کمک می‌کند شنا کنند.

وی ادامه می‌دهد: ما با تولید میدان‌های الکترومغناطیسی می‌توانیم تعداد ضربان‌ها را در عروس دریایی به حداقل برسانیم و آنها را فلج کنیم، که این امر سبب کاهش توانایی آن‌ها در حرکت و حفظ موقعیت می‌شود.

گزارش‌ها نشان می‌دهد نیش عروس‌های دریایی یک معضل رایج است و تخمین زده می‌شود که سالانه حدود ۱۵۰ میلیون حادثه از این قبیل در سطح جهانی به وقوع می‌پیوندد. در حالی که بیشتر این حوادث به صورت تصادفی رخ می‌دهد و فقط منجر به سوزش‌های خفیف یا درد موضعی می‌گردد، نیش برخی از انواع عروس دریایی می‌تواند عواقب جدی و تهدیدکننده‌ای به همراه داشته باشد.

نیش عروس دریایی استرالیایی توصیف شده است به عنوان ضربه شلاقی با جریانی آغشته به اسید سوزان که به اندازه‌ای قوی است که می‌تواند یک بزرگسال را در کمتر از دو دقیقه به خطر بیاندازد.

این حوادث عموماً در سواحل یا نزدیکی آن رخ می‌دهد، جایی که تلاقی انسان‌ها و عروس‌های دریایی به صورت غیرمستقیم صورت می‌گیرد.

ایجاد مانع فیزیکی توسط این دستگاه جدید مشکل نیش عروس‌های دریایی را به شکل قابل توجهی حل می‌کند.

متأسفانه هیچ تصویری از این شناور در حال حاضر موجود نیست، اما گفته می‌شود هر شناور از سه بخش اصلی تشکیل شده است: بخشی شناور که فرستنده‌های الکترونیکی و منابع انرژی پایدار را در خود دارد؛ زنجیری وزنی که به سمت پایین کشیده می‌شود و به وسیله وزنه‌ای در انتها تثبیت می‌گردد و کویل‌های غوطه‌وری که در لایه‌های مختلفی در طول زنجیر قرار دارند تا میدان‌های موجی را در سراسر آب ایجاد کنند.

زمانی که یک شناور فعال می‌شود، یک مانع مجازی به ابعاد ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر به وجود می‌آورد که در امتداد زنجیره به عمق آب کشیده می‌شود.

برخلاف موانع فیزیکی که بر سایر اشکال حیات تأثیرگذارند، این دستگاه به صورت خاص تنها عروس‌های دریایی را هدف قرار داده و در نزدیکی آن‌ها، آن‌ها را بی‌حرکت می‌کند.

این جالب است که محققان تأکید می‌کنند این فناوری برای عروس‌های دریایی و اکوسیستم دریایی اطراف هیچ آسیبی به همراه نخواهد داشت و تنها به عنوان یک عامل بازدارنده فوری عمل کرده و تحرک آن‌ها پس از خروج از ناحیه تحت تأثیر جریان‌ها به حالت عادی بازمی‌گردد.

سزار بوردهور (César Bordehore)، هماهنگ‌کننده علمی آزمایشگاه تحقیقات دریایی دانشگاه آلیکانته بیان می‌کند: این سیستم به طور کامل بی‌ضرر است و وقتی که عروس‌های دریایی از منطقه تحت تأثیر آن خارج می‌شوند، می‌توانند به صورت عادی شنا کنند.

این شناور به حسگرهای پیشرفته برای نظارت بر دما، کدورت، سطح کلروفیل و اکسیژن مجهز شده است. سیستم‌های الکترونیکی بوسیله باتری‌هایی که در محفظه بالایی ضد آب شناور قرار داده شده‌اند، تغذیه می‌شوند.

این دستگاه همچنین از انرژی پاک که معمولاً شامل پنل‌های خورشیدی و انرژی حاصل از موج است، استفاده می‌کند تا به صورت مداوم منابع انرژی داخلی خود را شارژ کند بدون اینکه به سوخت یا کابل خارجی نیازی داشته باشد.

براساس گفته محققان، هر شناور قادر است تا ۳۰۰ متر را پوشش دهد و می‌توان از چندین شناور برای ایجاد موانع طولانی‌تر استفاده کرد.

این شناورها دارای طراحی ماژولار هستند و قابلیت ایجاد لایه‌های عمیق ماژولار را فراهم می‌آورند. شعاع و حجم دقیق میدان به تعداد کویل‌های ساطع‌کننده موج که به صورت عمودی و بر روی یکدیگر قرار دارند، بستگی دارد.

یکی از دیگر نکات مثبت این دستگاه، سهولت نگهداری آن است. جلبک‌ها یا زباله‌ها قادر به چسبیدن به این دستگاه نیستند و قرارگیری تمام اجزاء اصلی در شناور، دسترسی و تعمیرات را آسان می‌نماید.

محققان پیش‌بینی می‌کنند که از این سیستم می‌توان در سواحل عمومی و خصوصی و همچنین در مکان‌های صنعتی مانند آب شیرین‌کن‌ها و نیروگاه‌ها برای جلوگیری از گرفتگی لوله‌های ورودی آب توسط عروس‌های دریایی و در آبزی‌پروری برای حفاظت از قفس‌های ماهی تجاری و تأسیسات کشاورزی دریایی در برابر آسیب‌های ناشی از ازدحام عروس‌های دریایی استفاده کرد.

اما در به کارگیری آن در سواحل عمومی یک محدودیت عمده وجود دارد. عروس‌های دریایی به عنوان موجودات غیرفعال و شناور، معمولاً بدون اراده به سمت ساحل کشیده می‌شوند. از آنجایی که این دستگاه حرکات ارادی ضربانی آن‌ها را هدف قرار می‌دهد، در این شرایط کارآیی ندارد. امواج، جسدهای فلج شده آن‌ها را به ساحل می‌آورند و حتی عروس‌های دریایی مرده نیز نیش می‌زنند.

محققان این محدودیت را به نوعی با توصیه به یک راه‌حل ترکیبی تأیید می‌کنند و پیشنهاد می‌دهند که ادغام این شناورها با تورهای محیطی موجود برای تقویت سواحل توریستی شدیداً آلوده توصیه می‌شود.

این پروژه هنوز در مرحله آزمایشگاهی و نمونه‌سازی قرار دارد و همه آزمایش‌های موفقیت‌آمیز نشان داده است که اثر فلج موقتی به‌طور خاص فقط در مخازن آکواریوم کنترل‌شده مشاهده می‌شود. این تیم در جستجوی شرکای تجاری و شرکت‌هایی است که مایل به تأمین مالی و ساخت نخستین نمونه‌های قابل استفاده در شرایط واقعی باشند.