مدل اینستاگرامی روس یا تروریست اوکراینی؟ / ماجرای مارگاریتا روت: از ورزشهای هیجانانگیز تا ترور برای سرویس مخفی کییف
درست پس از سپیدهدم در سواتوپل، انفجاری قوی یک میدان آرام در منطقهای مسکونی از این شهر بندری کریمه را لرزاند. بمبی حاوی حدود ۵۰۰ گرم تیانتی که در یک سطل زباله پنهان شده بود، در ۱۳ اوت هنگام عبور روبرت شاگیف، جانشین فرمانده تیپ زیردریاییهای ناوگان دریای سیاه روسیه با لباس نظامی منفجر شد و او در دم جان باخت.
به نوشته گاردین چند ساعت بعد، بازرسان پلیس فردی به نام مارگاریتا روت، شهروند ۳۲ ساله ساکن سوچی را بازداشت کردند. بازرسان مدعی شدند در بازرسی از او، دستگاه کنترل از راه دور مورد استفاده برای انفجار بمب را کشف کردهاند. شاگیف، فرمانده سابق تنها زیردریایی اوکراین بود که در سال ۲۰۱۴ پس از الحاق کریمه به روسیه، تغییر تابعیت داد و به نیروهای مسلح روسیه پیوست. سرویس امنیت فدرال روسیه اعلام کرد روت به این حمله اعتراف کرده و مدعی شده که یک رابط وابسته به سرویس اطلاعاتی اوکراین به او وعده پرداخت مبلغی هنگفت به ارز دیجیتال و مدارک خروج از روسیه را داده بود.
از فعالیتهای مدنی تا مخالفت آشکار با جنگ
بررسی سرویس امنیت فدرال روسیه نشان میدهد که اعترافات روت در شرایطی مطرح شده که هنوز پرونده به دادگاه نرفته است، اما بررسیهای گاردین و مصاحبه با نزدیکان او چهره فردی ماجراجو را ترسیم میکند که رویکردش نسبت به حاکمیت کشورش به مرور زمان تغییر کرده است.
یکی از دوستان قدیمی او گفت: «ریتا اعتقاد داشت کشور در مسیر اشتباهی حرکت میکند، اما من هنوز از اینکه او تا این حد پیش رفته شوکه هستم.»
روت که در یاروسلاول بزرگ شده و بعدتر در نووسیبرسک مدیریت خوانده بود، در دوران دانشجویی به چتربازی، کارتینگ و واترپلو علاقه داشت و حتی در گروههای داوطلبانه برای یافتن بقایای سربازان شوروی سابق فعالیت میکرد. گنادی گاربوزوف، بنیانگذار شرکت ویتائوکت که روت در آن فعالیت میکرد، گفت: «او کاملاً یک فرد عادی بود و هیچ نشانهای از اینکه دست به چنین کاری بزند وجود نداشت؛ او باید تحت تاثیر شخص دیگری قرار گرفته باشد.»
با این حال، مخالفتهای سیاسی روت پس از آغاز حمله همهجانبه به اوکراین پررنگتر شد. او در ژوئیه ۲۰۲۵ به دلیل فریادهای ضدجنگ در قطار طبق قوانین روسیه جریمه شد و مدتی بعد با انتشار نتیجه آزمایش ژنتیک خود، هشتگی با مضمون «شرمساری از روس بودن» منتشر کرد.
تغییر رفتارهای مشکوک و ادعای جذب توسط کییف
از اواخر بهار، رفتارهای روت تغییر کرد و او از جمع دوستانش فاصله گرفت و گوشی تلفن همراه دوم تهیه کرد. او همچنین رفتوآمدهای خود به کریمه را افزایش داد و علت آن را بررسی لوکیشن برای فیلمبرداری ویدیوکلیپ عنوان میکرد.
اگر ادعای روسیه مبنی بر جذب او توسط اوکراین درست باشد، روت به جمع آن دسته از شهروندان روس میپیوندد که متهم به همکاری با سرویسهای اطلاعاتی کییف برای خرابکاری در عمق خاک روسیه هستند. استفاده از شهروندان بومی به سرویسهای اطلاعاتی این امکان را میدهد که بدون ایجاد حساسیتهای امنیتی، عملیاتهای پیچیده را علیه اهداف نظامی اجرا کنند.
یکی از دوستان ۲۰ ساله روت درباره اراده او گفت: «اگر او تصمیمی در ذهن میداشت، آن را عملی میکرد؛ حتی اگر کاری شبیه به این باشد.»
